DE ADVOCAAT
(algemeen, zijn rechten en plichten, het klacht- en tuchtrecht)

De advocaat is een jurist plus. Hij is lid van de Nederlandse Orde van Advocaten en van zijn plaatselijke Orde, die hem regels stellen en toezicht houden om de goede kwaliteit van zijn werk te waarborgen. Nadat hij aan de universiteit als jurist afgestudeerd is, krijgt hij een 3-jarige opleiding op een advocatenkantoor om het vak advocaat in de praktijk te leren en daarna volgt of geeft hij jaarlijks een aantal dagdelen onderwijs om zijn vakkennis en vaardigheden op peil te houden. De titel advocaat is beschermd. Alleen de advocaat mag zich, bijvoorbeeld op zijn briefpapier, advocaat noemen.
De advocaten financieren zelf de Nederlandse Orde van Advocaten en de plaatselijke Orden. Zij ontvangen geen subsidie van de overheid of van wie dan ook. Zij maken in het belang van de rechtszoekende en binnen de grenzen van de Advocatenwet zelf hun regels. Niet-advocaten mogen in een advocatenkantoor geen (financiële) zeggenschap hebben. Hierdoor wordt de volstrekte onafhankelijkheid van de advocaat, één van zijn kernwaarden, gewaarborgd. De advocaat die niet (meer) vrij over een zaak adviseren kan, moet de behandeling ervan neerleggen.
Een andere kernwaarde van de advocaat is zijn partijdigheid. Hij is verplicht het belang van zijn cliënt steeds boven zijn eigen belang of dat van wie dan ook te stellen. Deze professionele partijdigheid is het meest zichtbaar bij de strafrechtadvocaat, maar geldt voor alle advocaten in alle zaken. Als de advocaat niet (meer) vrij is alleen het belang van zijn cliënt te dienen, moet hij zich terugtrekken.
De advocaat heeft in het belang van zijn cliënt en van een goede rechtsgang rechten en plichten, zoals zijn geheimhoudingsplicht, het daaraan gekoppelde verschoningsrecht en het recht (en de plicht) om als enige in civielrechtelijke procedures met een groot belang op te treden.
De advocaat dient een redelijk tarief met zijn cliënt overeen te komen. Dit kan een uurtarief, een vast tarief voor de hele zaak of een basistarief met een opslag bij succes zijn. Het overeengekomen tarief moet (om de vrijheid van de advocaat tegenover de zaak te waarborgen) wél kostendekkend zijn en hij mag niet op no cure no pay-basis werken.
Als u particulier bent, is de advocaat verplicht te onderzoeken of u voor gedeeltelijk kosteloze rechtsbijstand (toevoeging) in aanmerking komt. De toegevoegde advocaat is ge-audit en verplicht aan de eisen van de Kwaliteitsstandaard 2007 te voldoen.
De advocaat is onderworpen aan tuchtrecht. Als u vindt dat uw eigen advocaat of een andere advocaat zich onbehoorlijk tegenover u gedragen heeft (en u geen oplossing van uw geschil bereikt), kunt u een klacht bij de plaatselijke Deken indienen. Deze onderzoekt die klacht dan, geeft zijn oordeel, probeert te schikken of stuurt de klacht op uw verzoek door naar de tuchtrechter, die een definitief oordeel over de klacht geeft. De zwaarste, tuchtrechtelijke straf is de schrapping van het tableau (het verbod nog langer advocaat te zijn). De advocaat is daarnaast aansprakelijk voor schade die hij veroorzaakt.
De advocaat doet in het algemeen goed zijn best voor zijn cliënt. Hij is een ondernemer die zonder zijn cliënten niet bestaan kan. Als u een klacht over uw advocaat hebt, bespreek het dan met hem. Hij zal in uw belang en in dat van hemzelf (bijna) altijd zijn best doen uw klacht op te lossen.